August 17, 2018, 6:46 pm
Η ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ

Στην Κύπρο υπάρχει μόνο πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια απονομή Δικαιοσύνης και όχι τριτοβάθμια όπως στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Αυτό σημαίνει ότι όταν εφεσιβληθεί μια απόφαση πρωτόδικου Δικαστηρίου τότε θα εξεταστεί η έφεση από το εφετείο στη βάση των πρακτικών της πρωτόδικης δίκης. Αν όμως κάποιος έχει παράπονο και με την απόφαση του Εφετείου (δευτεροβάθμια δικαιοσύνη) δεν υπάρχει ανώτερο Δικαστήριο στο οποίο να προσφύγει (τριτοβάθμια δικαιοσύνη) εκτός και αν επικαλεστεί παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων οπόταν μπορεί να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στο Στρασβούργο.

Το Εφετείο ή Ανώτατο Δικαστήριο αποτελείται από 13 Δικαστές οι οποίοι συνεδριάζουν σε τριμελείς συνθέσεις εκτός αν έχουν να αντιμετωπίσουν έφεση εξαιρετικού δημοσίου ενδιαφέροντος ή εκτός αν έχουν να αποφασίσουν για την ορθότητα νομικού σημείου που είχε αποφασιστεί από το Εφετείο σε προηγούμενη υπόθεση, δηλαδή αν καλούνται να ανατρέψουν δικό της δεδικασμένο. Σε τέτοιες περιπτώσεις θα συνεδριάσει η ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου.  

Η ύπαρξη μόνο 13 Δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το ίδιο σώμα έχει και την ιδιότητα του Διοικητικού Δικαστηρίου, τόσο πρωτοβάθμιου όσο και δευτεροβάθμιου, δημιουργεί συνθήκες μεγάλου φόρτου εργασίας. Αυτός ο φόρτος εργασίας αυτονόητα μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για δικαστικά λάθη και γενικά για μείωση της ποιότητας και του κύρους της Δικαιοσύνης.

Μια μεταρρύθμιση της Κυπριακής Δικαιοσύνης δεν μπορεί παρά να ασχοληθεί με το πιο πάνω πρόβλημα εφαρμόζοντας λύσεις που θα μειώσουν τον όγκο υποθέσεων που φτάνει στο Εφετείο χωρίς να στερούν το βασικό δικαίωμα άσκησης έφεσης από ένα παραπονούμενο από πρωτόδικη απόφαση διάδικο.

Με σκοπό την ενίσχυση της δευτεροβάθμιας δικαστικής δικαιοδοσίας, εισηγούμαι όπως δημιουργηθούν τέσσερα Εφετεία ως ακολούθως:

Α) Ποινικό Εφετείο (συμπεριλαμβάνει υποθέσεις Στρατοδικείου) αποτελούμενο από 6 Εφέτες.

Β) Αστικό Εφετείο (συμπεριλαμβάνει υποθέσεις Εργατικού Δικαστηρίου και Ενοικιοστασίου) αποτελούμενο από 6 Εφέτες.

Γ) Διοικητικό Εφετείο αποτελούμενο από 4 Εφέτες.

Δ) Οικογενειακό Εφετείο αποτελούμενο από 4 Εφέτες.

Σε περίπτωση που μια πρωτόδικη Απόφαση εφεσιβληθεί και τεθεί ενώπιον του αντίστοιχου Εφετείου, τότε η Έφεση θα εκδικάζεται από μονομελή σύνθεση (από ένα Εφέτη). Αυτή θα είναι η δευτεροβάθμια δικαιοδοσία.

Σε περίπτωση που και η Απόφαση του (δευτεροβάθμιου) Εφετείου εφεσιβληθεί τότε η Απόφαση θα εκδικάζεται από τριμελή σύνθεση (εξαιρουμένου του Εφέτη που αποτέλεσε τη δευτεροβάθμια δικαιοδοσία) και η τριμελής αυτή σύνθεση θα αποτελεί την τριτοβάθμια δικαιοδοσία.

Σε περίπτωση που η υπόθεση αφορά θέμα εξαιρετικού δημοσίου ενδιαφέροντος ή το τριτοβάθμιο Εφετείο καλείται να ανατρέψει δικό του δεδικασμένο τότε θα συνεδριάζει η ολομέλεια του αντίστοιχου εφετείου πλην του Εφέτη που εκδίκασε τη δευτερογενή έφεση.

Μια πιθανή ένσταση είναι ότι η μονομελής σύνθεση στο δευτεροβάθμιο Εφετείο αποτελεί υποβάθμιση σε σχέση με το τριμελές δευτεροβάθμιο Εφετείο που υπάρχει σήμερα. Κατά τη γνώμη αυτό είναι αλήθεια μόνο εκ πρώτης όψεως διότι θα πρέπει να επισημανθεί ότι ένα τριμελές Εφετείο που λειτουργεί μέσα σε συνθήκες μεγάλου φόρτου εργασίας εύκολα μπορεί να καταντήσει τριμελές μόνο τυπικά και όχι ουσιαστικά εφόσον ο πειρασμός διαμοιρασμού υποθέσεων μεταξύ των Δικαστών δια τρία, η ετοιμασία της Απόφασης από ένα μόνο Εφέτη, και η προσυπογραφή των υπολοίπων δύο χωρίς σε βάθος εμπλοκή και μελέτη είναι πολύ μεγάλος (βλέπε Εισήγηση 11). 

Επίσης, κάτω από συνθήκες μεγάλης πίεσης, ένας συνεσταλμένος Δικαστής μπορεί να διστάσει να συγκρουστεί με την άποψη των άλλων δύο ή του ενός που συνήθως επιβάλλει την άποψη του.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το τριμελές της σύνθεσης όχι μόνο δεν είναι πλεονέκτημα αλλά είναι μειονέκτημα διότι στον παράγοντα «φόρτος εργασίας» προστίθεται και η αίσθηση μειωμένης ευθύνης ενός εκάστου μέλους της σύνθεσης εφόσον η όποια ηθική ευθύνη τυχόν κακής απονομής δικαιοσύνησης κατά κάποιο τρόπο μοιράζεται δια τρία. Κάτι τέτοιο βέβαια δεν ισχύει στην περίπτωση της μονομελούς σύνθεσης.    

Πέραν τούτου, από την προτεινόμενη αναδόμηση θα προκύψουν τα ακόλουθα θετικά αποτελέσματα:

Α) Η εκδίκαση Εφέσεων υπό μονομελή σύνθεση θα μειώσει δραστικά τον όγκο εργασίας που έχει να αντιμετωπίσει το Δευτεροβάθμιο Εφετείο ανά Δικαστήριο με φυσιολογικό αποτέλεσμα την αύξηση της ποιότητας αλλά και της ταχύτητας απονομής δευτεροβάθμιας δικαιοσύνης.

Β) Θα υπάρχει η περαιτέρω ασφαλιστική δικλείδα του δικαιώματος Έφεσης στην τριτοβάθμια δικαιοδοσία η οποία θα αποτελείται από Δικαστήρια με τριμελή σύνθεση,

Γ) Λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη και το «φιλτράρισμα» της δευτεροβάθμιας δικαιοδοσίας, τα Τριτοβάθμια Εφετεία θα έχουν να αντιμετωπίσουν ένα μειωμένο αριθμό υποθέσεων, κάτι που θα αποτελεί καταλύτη για περαιτέρω αναβάθμιση του επιπέδου της Δικαιοσύνης.

Δ) Θα έχουμε τρεις βαθμίδες Δικαιοσύνης (αντί δύο) οι οποίες θα λειτουργούν σε συνθήκες νομικής εξειδίκευσης, οι οποίες και αυτές είναι ευνοϊκές για την ενίσχυση και εξύψωση του έργου απονομής Δικαιοσύνης.



ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΠΡΟΩΘΗΣΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΑΥΤΟ ΣΕ ΦΙΛΟΥΣ.


Online Φόρμα ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ του πιο πάνω μηνύματος ( * Απαιτούμενα) :


Όνομα * :


Επίθετο * :


Το e-mail σας * :


Το e-mail του παραλήπτη * :


Παρακαλώ Πληκτρολογήστε:   pkmho2  



 
Περιεχόμενα